BUDDHA - THE PATH : A GUIDE TO HAPPINESS

 NƠI KẾ TIẾP HOA SẼ NỞ , HOA NỞ TA GẶP PHẬT

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy : " Tất cả chúng sinh đều so phật tánh , không sinh không diệt , không tăng không giảm " .

Chúng ta ai cũng sẽ có tâm phật , mọi nghi ngờ rắc rối khổ đau mà bạn gặp trong cuộc sống đều có thể được soi sáng bởi triết lý của đạo phật

Hoa sẽ nở tuần tự theo một trình tự nhất định , trong thiên nhiên thì mọi vật đều có quy luật nhân quả riêng .Theo quy luật đó thì mùa xuân hoa đào nở , mùa hè sen rực rỡ , mùa thu cúc vàng khắp nơi và mùa đông hướng dương kiêu hãnh .Trong cuộc sống cũng vậy , mỗi thời kỳ chúng ta có những sứ mệnh riêng , khi thuận theo dòng chảy của vận mệnh sẽ tự khắc nhìn thấy những điều mà vốn dĩ bạn cần phải nhìn thấy 

Bạn sẽ biết được rằng , cuộc sống là một hành trình cảm nghiệm , bằng cách thực hành , vừa bước đi vừa giác ngộ . Nhưng nếu bạn vẫn còn đang bận rộn trong vòng quay của cuộc sống mà vẫn không tập trung nhận ra được điều đó , nếu bạn vẫn còn giữ trong mình nhiều nỗi lo âu , buồn khổ và lưỡng lự , thì bạn hoàn toàn có thể lắng đọng với nội dung này để ứng dụng những triết lý sâu sắc vào cuộc sống hàng ngày giúp bạn thoát khỏi sự bất an và định hình lại thế giới nội tâm 

Và rồi bạn sẽ nhận ra , ở nơi kế tiếp hoa sẽ nở , nơi hoa nở sẽ thấy phật và thức tỉnh trên từng bước đi .

PHẦN 1 : GIÁC KHỔ - TẠI SAO BẠN CHƯA THỂ THỰC SỰ DỨT KHỔ

Ba loại khổ lớn là gì ? 

Sau khi đức Phật giác ngộ , ngài không dạy bất cứ phật pháp thâm sâu nào mà chỉ giảng về tứ diệu đế, bao gồm Khổ Đế - Tập Đế - Diệt Đế - Đạo Đế . Trong đó khổ đế đề cập đến việc nhận ra sự thực rằng khổ đau là một tồn tại khách quan và không thể tránh khỏi , tập đế thì phân tích nguyên nhân dẫn đến đau khổ , còn diệt đế và đạo đế nói về cách làm thế nào để chấm dứt được đau khổ 

Có lẽ nhiều người vẫn công nhận rằng , đời này là bể khổ , thế nhưng chúng ta chưa chắc có một nhận thức toàn diện về bản chất của đạo khổ 

Trong kinh phật thì đã chia đạo khổ thành 3 loại : Khổ Khổ - Biến Khổ - Hành Khổ .

Thế nào là Khổ Khổ - khi có những nỗi đau hiển thị rõ ràng nhất như là tổn thương về thể chất và tinh thần , bệnh tật , sợ hãi , mất mát , cái chết , người nhà nhập viện , làm ăn vỡ nợ , con cái không nghe lời ... đây đều được gọi là cái khổ thứ nhất . Khổ khổ nói đơn giản đây là cái khổ mà người đời gặp phải sẽ thốt lên rằng tại sao tôi khổ thế này , tại sao tôi thật đen đủi 

Còn loại khổ thứ 2 đó là Biến Khổ - tức là những trải nghiệm mà chúng ta ban đầu nghĩ là niềm vui nhưng vì bản chất ẩn sâu của chúng vẫn là đau khổ , nên cuối cùng từ niềm vui mà chúng lại chuyển thành đau khổ . Giả dụ như hai người bên nhau hẳn sẽ có khoảng trời hạnh phúc , nhưng chia tay thì chắc chắn đau khổ , hoặc một ngày nào đó một trong hai người phải từ biệt đời sống này , đây cũng chính là nỗi khổ chia ly , sinh tử cách biệt mà ai cũng sẽ phải đối mặt hay là khi ta được ăn những món ngon thỏa mãn vị giác nhưng rồi nếu bạn ăn một cách không kiểm soát thì bệnh tật sẽ đầy mình , hoặc là ngủ nướng sướng con mắt , ngồi lâu chơi game phút chốc bạn sẽ cảm thấy sản khoái nhưng lâu dài thì nó sẽ tổn hại đến cơ thể ... đây đều được gọi là biến khổ . Nếu không có hạnh phúc trước đó thì sẽ không có nỗi đau sau này . Vì vậy nếu suy nghĩ kỹ chúng ta sẽ thấy rằng mọi hạnh phúc trong cuộc sống đều ẩn chứa đằng sau đó nỗi đau ở tương lai

Cuối cùng , hành khổ là một loại đau khổ hơn cả , đó là nỗi đau đến từ sự bất lực và không hài lòng về toàn bộ trạng thái tồn tại , bị mắc kẹt trong vòng luân hồi . Vạn vật trên đời đều luôn thay đổi , nhưng tâm trí con người không thể chấp nhận được quy luật này . Con người luôn bị ám ảnh bởi việc theo đuổi sự vĩnh hằng , hi vọng sự nghiệp vĩnh cửu , tình cảm vĩnh cửu , hạnh phúc vĩnh cửu . Tuy nhiên mọi chuyện trên đời đều không như mong đợi , thế nên mọi loại khổ đều sẽ phát sinh từ đây 

Từ ba loại khổ đau này , chúng ta sẽ thấy cuộc đời của một người bình thường chắc chắn phải bước đi cùng với đau khổ và cũng kết thúc bằng đau khổ .Tất cả những điều này đều không do chính bản thân ta quyết định .

Cõi người tám loại khổ

Vậy cụ thể hơn , ở cõi người còn có 8 loại đau khổ , dù giàu hay nghèo , mạnh hay yếu tất cả chúng ta đều phải trải qua 4 nỗi đau đó là Sinh - Lão - Bệnh - Tử ( bốn nỗi đau này hầu như ai trong chúng ta cũng biết ) nhưng còn bốn loại khổ khác mà mọi người ít để ý hơn đó là Oán Tăng Hội - Ái Ly Biệt - Cầu Bất Đắc - Bất Dục Lâm

Oán Tăng Hội là nỗi khổ của sự oán giận khi mọi thứ đi ngược lại với ý muốn của mình - ví dụ như khi chúng ta làm một việc gì đó mà bản thân ta bị ép buộc không như mong muốn của mình . Ái Biệt Ly đây là nỗi đau từ sự chia ly sinh tử vĩnh viễn - ví dụ như một ngày nào đó ta sẽ mãi mãi không còn nhìn thấy những người ta yêu thương ở trên thế gian này hay là nỗi buồn đau phải chia tay khi vẫn còn yêu sâu đậm . Cầu Bất Đắc là khi không đạt được điều bản thân mình mong muốn - ví dụ như dù đã hết lòng với một người mà người đó vẫn không yêu mình, dốc tâm dốc sức vì công việc mà cuối cùng vẫn nhận về thất bại . Bất Dục Lâm tức là ngay cả khi chúng ta nhận ra những nỗi đau khổ đó và quyết tâm không để mình rơi vào đấy thì chúng vẫn sẽ đến một cách tự nhiên . Và đây chính là tất cả nỗi đau khổ mà một người bình thường sống trên đời sẽ phải gặp phải , chừng nào sự sống còn tồn tại đau khổ nhất định vẫn sẽ xảy ra 

Vậy tại sao chúng ta phải học cách nhận biết toàn diện với đau khổ , chấp nhận dù như thế nào thì đau khổ vẫn luôn tồn tại , để làm gì ? Việc thừa nhận tính phổ quát của đau khổ nghe có vẻ tiêu cực và bi quan nhưng thực chất lại không phải như vậy , bởi chúng ta luôn có thói quen coi đau khổ như là một biểu hiện của thất bại , nên sẽ cố gắng trốn tránh hoặc với suy nghĩ chỉ cần khiến mọi thứ ổn trở lại mình sẽ hết đau khổ thôi , cùng với đó bằng mọi giá chúng ta tìm cách để vượt qua , làm như vậy có thể tạm thời giúp bạn giảm đi lo lắng và sợ hãi nhưng thực tế nó không giải quyết được cốt lõi của vấn đề , khi thất bại tiếp tục xảy ra bạn lại một lần nữa chán nản đau khổ , thậm chí rơi vào tình trạng oán thán số phận và cứ như vậy sống với vòng lặp này đến hết cuộc đời 

Thực chất bạn cần phải biết rằng nếu chỉ đối mặt với bề ngoài của đau khổ thì bạn chưa bao giờ thoát khỏi khổ đau . Đức Phật đã thuyết giảng về sự thật của nỗi đau khổ để bạn có thể thực sự đạt được hạnh phúc thông qua việc hiểu biết sâu sắc toàn diện về đau khổ để mà khi nỗi đau chưa đến bạn sẽ không lo lắng , không sợ hãi , khi nỗi đau đang xảy ra bạn không dễ dàng bị sụp đổ và khi nỗi đau đã qua đi bạn cũng không sống trong ám ảnh và than trách . Bởi khi giác ngộ bạn sẽ biết rằng , chừng nào còn tấm thân này , chắc chắn sẽ già , sẽ bệnh , sẽ chết . Chừng nào còn tham sân si chắc chắn sẽ cảm thấy đau đớn . 

Vì vậy để giải quyết được nỗi đau khổ , bước đầu tiên đó là chấp nhận thực tế tồn tại khách quan là chúng ta sẽ không thể tránh khỏi những nỗi đau khổ .

Nguyên nhân gốc rễ dẫn đến đau khổ là chấp ngã

Phật giáo tin rằng gốc rễ của mọi đau khổ và luân hồi nằm ở chấp ngã . Tức là sự hiểu lầm ăn sâu bén rễ về bản thân với thế giới bên ngoài . Chúng ta tin rằng ảo tưởng là thực tế , sự ảo tưởng ở đây là gì ? Đó là bạn tin rằng bản thân mình và thế giới bên ngoài tồn tại một cách tuyệt đối nhất quan mà không cần phải quan sát dựa trên điều kiện, nó là nỗi ám ảnh quá mức về sự tồn tại của bản thân dẫn đến sự tách biệt của cá thể với con người thật của mình. Chúng ta tin và chấp vào cá thể , cá thể ở đây chính là cơ thể vật lý của bạn . Chúng ta cũng tin và chấp vào tất cả những nhân duyên gặp phải , và mọi thứ trên đời chúng ta có được đều là có thật , từ đó sản sinh ra vô minh và ảo tưởng .Bởi càng tin vào thì sẽ càng sợ mất đi , càng muốn có thì càng bám chấp vào thế giới vật chất này , từ đó sinh ra đủ các loại ham muốn dục vọng , cuối cùng phải gánh chịu đau khổ . Chính cái bám chấp và cảm nhận suy nghĩ ý niệm của bản thân như vậy trong phật giáo được gọi là Chấp Ngã

Vạn vật không tồn tại vững chắc như chúng ta nghĩ mà chúng phụ thuộc vào nhiều điều kiện từ trong ra ngoài khác nhau , không ngừng sinh , không ngừng diệt , không có bản chất cố hữu hay thường hằng

Nói theo lời của đức Phật thì có nghĩa tất cả mọi thứ thực sự là vô thường và vô ngã . Vô thường không phải là một phát minh của đức phật, mà là một sự thật hiển nhiên bị mọi người phớt lờ , chỉ có cách hiểu rõ vạn vật vô thường và tự thân vô ngã thì lúc đó bạn mới buông bỏ được chấp ngã, cũng có nghĩa là diệt được tận gốc mọi niềm đau khổ 

Vậy thì Vô Thường là gì ? 

Chúng ta thấy rằng , đông qua xuân đến , trăng tròn trăng khuyết , hỉ nộ ái ố , vạn vật có sinh ắt có diệt , có đến rồi sẽ đi , nói một cách đơn giản vô thường là đặt tính phổ quán của vạn vật , tất cả mọi thứ không thể tồn tại vĩnh viễn , không ngừng sinh sinh diệt diệt và luôn luôn thay đổi 

Con người chúng ta đau khổ là luôn theo đuổi vẻ đẹp của vĩnh cửu , địa vị , danh tiếng , tiền tài , những niềm vui có điều kiện , các mối quan hệ bền lâu vững chắc và lớn mạnh . Và thật đáng tiếc là con người sẽ chỉ nhận ra vô thường khi họ không có sự lựa chọn nào khác , chẳng hạn như khi đối mặc với bệnh tật , với chia ly , với bất hạnh . Cũng chính bởi như vậy mà hầu hết mọi người thường lầm tưởng rằng chính vô thường là nguyên nhân tạo ra đau khổ , thế nên mới cố gắng theo đuổi cái mà cho rằng đối nghịch với thay đổi đó là sự an toàn và cố định , nhưng thực chất không phải vô thường gây ra đau khổ mà chính nỗi sợ hãi về vô thường mới là thứ sinh ra đau khổ cho bạn

Có lẽ nhiều người đã từng trải qua trải nghiệm tương tự , càng sợ một thứ gì đó thì càng không muốn nhìn vào nó , càng không muốn nhìn thì càng sợ hãi hơn , đây là cách mọi người đang đối diện với vô thường . 

Giờ đây nếu bạn có thể quay lại và nhìn thẳng vào sự thật hiển nhiên này , bạn sẽ thấy vô thường không đáng sợ như bạn nghĩ , nếu không có vô thường thì sẽ không có sự thay đổi , nếu không có vô thường thì mặt trời xuống núi sẽ không thể mọc lại , hai người xa cách sẽ chẳng thể gặp nhau , bệnh nặng đau thể hồi phục , tâm rạng chán nản không thể vui lên, thất bại cũng không thể vực dậy ....

Chúng ta đừng chỉ nhìn một mặt của vô thường là đau khổ , đừng dùng tư duy nhị nguyên mà cho rằng niềm vui và đau khổ là đối nghịch với nhau - niềm vui là thứ cần giữ lấy còn đau khổ là thứ không nên có . Hãy học cách bình tĩnh nhìn nhận mọi thay đổi của sự sống bất cứ lúc nào nhận biết toàn diện về đau khổ và quen thuộc với vô thường, chỉ có như vậy tâm hồn bạn mối thật sự thư thái rộng mở và quý trọng cuộc sống hơn

Vô Ngã ? Giống như vô thường , vô ngã chỉ là một đặc tính phổ quát của vạn vật , bản thân nó không tốt cũng không xấu . Vô ngã có nghĩa là sự vật , kể cả bản thân chúng ta không có tự tánh tuyệt đối . Ví dụ như khi bạn giảm cân , nếu coi cơ thể này là tôi , thì cái phần tôi mất đi khi mà bạn giảm cân sẽ đi về đâu, liệu tôi sau khi giảm cân có còn là tôi nữa không , dù cơ thể của bạn béo hay gầy , khoẻ hay yếu thì nó vẫn luôn thay đổi khi các điều kiện bên ngoài và các thành phần bên trong thay đổi . Vì mọi thứ luôn thay đổi nên chính vì vậy đâu có cái tôi thực sự , từ đó có thể thấy rằng việc coi cơ thể mình là tôi thực chất chỉ là một ảo tưởng mà thôi . 

Cũng có người thắc mắc rằng , vậy cơ thể này không phải là tôi thực sự nhưng tinh thần thì chắc chắc phải là tôi đúng không? Đến cơ thể không ngừng thay đổi thì những cảm xúc, suy nghĩ và các ý thức khác nhau của con người cũng đâu thể thường hằng . Nếu thân xác không phải là tôi thì tinh thần thay đổi trong từng khoảnh khắc lại càng ít có khả năng là tôi hơn. Tóm lại bạn sẽ nhận ra vô ngã là sẽ không bao giờ có một cái tôi bất biến , không có một thực tại nào độc lập và vĩnh cửu . Thân và tâm của bất kỳ sinh vật nào cũng không ngừng thay đổi, người là vô ngã , vật cũng là vô ngã . 

Vậy hiểu được vô thường và vô ngã để làm gì, được nghe triết lý vô thường và vô ngã là một điều may mắn đối với tất cả chúng ta , nó cho bạn một góc nhìn mới để quan sát toàn bộ sự thật của sự sống trong vũ trụ , đồng thời nó cũng là liều thuốc tuyệt vời để chấm dứt nỗi đau . Đối với chúng ta , mục đích hiểu về vô thường vô ngã là để áp dụng nó vào cuộc sống hàng ngày cũng như là thực hành dập tắt những cảm xúc đau khổ một cách hiệu quả . 

Vậy cụ thể phải thực hành như thế nào ? Ví dụ bạn hãy nhớ lại mà xem , có phải mỗi lần đau ốm thì bạn đều nghĩ rằng tôi khó chịu quá , tôi cảm thấy đau đớn , tại sao tôi lại khổ như vậy , khi khỏi bệnh xong nhất định tôi sẽ rèn luyện giữ gìn sức khoẻ , hãy chú ý đến biểu hiện của lời nói , thân và tâm của chúng ta trong tình huống này , nó đang chìm vào nỗi đau và chứa đầy những biểu hiện của chấp ngã . Một câu chuyện khác , đó là một vị hoà thượng vô tình cứa phải ngón tay và bị chảy máu , nhưng vị hoà thượng lập tức tự nhủ rằng chấp ngã thực sự rất mạnh mẽ , trong hoàn cảnh này , đây mới là phương pháp đúng để đối mặc , khi mọi cảm xúc đau đớn và tiêu cực dâng lên , hãy nói với bản thân rằng, đây chính là chấp ngã , cơ thể vật lý này không thật sự là tôi và mọi thứ đều là vô thường . 

Tự thân là vô ngã , tuy nhiên điều này không có nghĩa khiến chúng ta hiểu thành cơ thể này không phải là tôi, nên tôi không cần phải giải quyết vấn đề , ngược lại việc bạn hiểu ra bạn là vô ngã , bạn sẽ buông bỏ được chấp ngã , tức là bạn không bám vào những nỗi sợ hãi , nỗi đau hiện tại mà cái ngã của bạn cho là như thế , nó sẽ giúp bạn nhận thức một cách khách quan ,bình tĩnh trước mọi sự việc , nhanh chóng xử lý chứ không phải là trở nên khủng hoảng hơn

Khi mới đầu tiếp cận và thực hành triết lý này , có thể bạn sẽ khó trực tiếp trải nghiệm được vô ngã nhưng chúng ta có thể bắt đầu bằng việc nhắc nhở bản thân mỗi ngày rằng mọi thứ đều là vô ngã , chỉ cần lặp lại hành động quán niệm nhỏ như vậy thường xuyên nó sẽ giúp bạn bình thản trước mọi khó khăn. 

Bên cạnh đó , việc chấm dứt đau khổ còn có một sư mệnh thiêng liêng khác , đó là giúp bạn nhận ra bản thân và vạn vật đều phụ thuộc liên quan chặt chẽ đến nhau . Việc dựng lên pháo đài của chấp ngã và vạch ra ranh giới rõ ràng với người khác thực sự là vô ích , từ đó bạn sẽ có khả năng quan tâm , bao dung , từ bi hơn và thiết lập được mối quan hệ hài hoà về thế giới bên ngoài . Đây cũng chính là mục đích quan trọng nhất trong nội dung này khiến bạn hiểu được rằng nơi kế tiếp hoa sẽ nở , hoa nở ta gặp Phật . Nhận ra vô thường vô ngã là để bạn biết rằng hoa sẽ luôn từng tự nở , ngay cả khi bạn đang gặp đau khổ , bạn bị ức hiếp , bạn hết sạch tiền , dự án làm ăn thất bại , người yêu đối sự không tốt , sức khoẻ ngày càng kém đi , người thân yêu rời xa ... 

Tất cả khổ đau luôn là trạng thái thường nhật , nếu bạn có thể coi đây là cơ hội để hiểu bản chất của vạn vật , thì có lẽ một sống đầy rẫy những bất an lại là cơ hội cho bạn giải thoát. Chúng ta có thể chấm dứt khổ đau từ trong chính đau khổ - từ trong chính khổ đau ta sẽ thấy hoa nở , hoa nở rồi bạn sẽ gặp phật - đây là một ẩn dụ cho việc bạn sẽ giác ngộ hoàn toàn để có thể sống một cuộc đời trọn vẹn , ý nghĩa và trở về với chính mình . Hoa nở trí huệ sẽ mở ra , được trí huệ dẫn đường sẽ giúp bạn có những hành động dúng đắn  !

Vậy một hành động như thế nào mới được coi là đúng , phải sống , phải trải nghiệm thực hành ra sao ? 

PHẦN 2 : GIÁC NGỘ - CHỈ CÓ TÂM BỒ ĐỀ MỚI CÓ THỂ NỞ HOA AN LẠC 

Khi mới bắt chân vào con đường giác ngộ , nếu vô ngã không dễ hiểu thì chúng ta có thể bắt đầu từ nhân quả . Nếu có thể tóm tắt niềm tin của đạo phật trong một câu thì đó là niềm tin và nhân quả . Trên đời này mọi thứ đều tuân theo quy luật tự nhiên và nhân quả , tức là không có gì xảy ra mà không có lý do , mọi thứ đều có mối liên hệ liên quan cụ thể với nhau , khi nhân duyên này đầy đủ thì chắc chắc sẽ có kết quả 

Trong năng đoạn kim cương có nói , từng lời nói , hành động , ý niệm của chúng ta đều có những hậu quả tương ứng , hậu quả của một số hành động sẽ xuất hiện nhanh chóng trong khi một số khác sẽ phải đợi rất lâu mới thấy được .

Chúng ta cần biết rằng trên đời này tất cả mọi thứ đều là hư vô nhưng riêng có một thứ không bao giờ là hư vô đó chính là nhân quả . Khi hậu quả của một hành động không chín mùi trong đời này và bạn không làm gì để ngăn cảm nó thì chắc chắn nó sẽ chín ở đời sau hoặc đời sau nữa . Vì vậy không phải tất cả những trải nghiệm bây giờ của chúng ta đều là kết quả do bạn tạo ra ở kiếp sống hiện tại , mà một số cũng có thể là kết quả của nhân đã gieo từ đời trước. Dù thời gian có trôi qua bao lâu đi nữa , nhân quả sẽ không tự động biến mất . Nếu bây giờ bạn đã cố gắng hết sức mà cuộc sống vẫn có những bất an và buồn rầu thì bạn cần biết rằng đó chính là kết quả của những nhân trước kia mà bạn đã gieo trồng , giờ nó đang ứng biến , mà khi nhân đã gieo ở quá khứ rồi thì đâu thể nào thay đổi , cái mà bạn có thể thay đổi được đó chính là hành động ở hiện tại , hãy gieo trồng nhân duyên tốt đẹp ngay từ bây giờ 

Từ triết lý về nhân quả , nói một cách đơn giản ở góc độ thực tế nếu bạn không muốn cảm thấy đau đớn hãy từ bỏ những suy nghĩ và hành vi mang lại đua khổ , nếu bạn muốn hạnh phúc hãy trau dồi những suy nghĩ mà thực hiện những hành động mang lại hạnh phúc đó chính là gieo trồng nhân duyên tốt đẹp . Nhưng ở đây cụ thể bạn phải gieo trồng như thế nào để hoa an lạc và hạnh phúc thực sự nở rộ - cách tốt nhất là khởi phát tâm bồ đề

Nói đến tâm bồ đề nhiều người nghĩ ngay đến sự lương thiện cụ thể là đi làm từ thiện , quyên góp ... thế nhưng như vậy đã thực sự đủ chưa ? Thực tế có những người chuyên bỏ tiền ra làm từ thiện để xoa dịu những góc khuất trong lòng , quyên góp bao nhiêu mà vẫn vô minh trong chấp ngã thì cũng là vô ích .

Sự giác ngộ quan trọng nhất để có tâm bồ đề đó là hiểu rõ về vô ngã và nhân quả . Chỉ khi bạn hiểu rõ về điều này , tâm hồn bạn mới có thể tự do hơn bao giờ hết , bạn sẽ không khai mở lòng từ bi vì bất cứ mục đích gì cho chấp ngã hay nói một cách khác đó là bạn không thực hiện lòng tốt có điều kiện nữa , đồng thời bạn sẽ tự khắc nhận thấy trên thế giới vẫn còn rất nhiều người đang đau khổ vô ích vì không biết vô ngã và nhân quả nên họ đã không ngừng tạo ta những nghiệp chướng xấu , từ đó bạn sẽ không khỏi muốn giúp đỡ họ chấm dứt khổ đau, đạt được hạnh phúc và đây mới đúng là phát tâm bồ đề 

Chúng ta cần phải hiểu rõ đầy đủ như thế nào mới là một người có tâm bồ đề . Tâm bồ đề là một khái niệm được xây dựng trên bốn tấm lòng được gọi là từ vô lượng tâm ( từ bi hỷ xả )

Một người thực sự có thể phát tâm bồ đề là người thực hành được bốn cái tâm này . 

Cái tâm đầu tiên đó chính là từ tâm, đây là cái tâm hi vọng tất cả mọi người , tất cả chúng sinh được hạnh phúc an vui , tu dưỡng từ tâm có nghĩa là trau dồi khả năng yêu thương, học cách đối xử với người khác bằng sự chân thành tử tế và hoà hợp với thế giới bên ngoài . Đối với người bình thường việc đối xử với tất cả mọi người một cách bình đẳng ngay từ đầu là một cách khó khăn bởi vì ai cũng sinh ra trong thế giới vật chất và được bồi dưỡng phát triển một cái tâm ích kỷ với người khác . Vậy nên cách tốt nhất để thực hành đó là hãy bắt đầu với chính bản thân mình trước , tức là đối xử với bản thân bằng từ tâm, yêu chính mình , giúp bản thân được hạnh phúc , dùng trái tim hạnh phúc đó hãy dần dần mở rộng lòng tốt đến với những người chúng ta yêu thương , người thân , bạn bè người lạ và thậm chí với những người mà chúng ta ghét nhưng cần chú ý là tử tế với bản thân không có nghĩa là nuông chiều bản thân , bởi vì nuông chiều sẽ chỉ khiến cho chúng ta ngày càng thiếu tôn trọng với chính mình chứ không hề khiến cho bạn thấy hạnh phúc hơn . Bên cạnh đó phát triển từ tâm với chính mình có nghĩa là hiêu bản thân một cạnh nhẹ nhàng và quan sát sự kiêu ngạo , ngu dốt , nhẫn tâm và cứng nhắc của chính mình bằng khiếu hài hước . Xét cho cùng những thứ cứng đầu này cũng chỉ là trò chơi do trí óc chúng ta tạo ra, một khi hiểu được lối chơi đằng sau trò lừa này bạn sẽ dần dần không còn bối rối bất an và bị nó điều khiển nữa . Bằng cách trở thành người quan sát hành vi và cảm xúc của chính mình, chúng ta sẽ dần dần biết được loại hành vi nào mang lại hạnh phúc , loại hành vi nào gây ra đau khổ và cũng không còn vô tình làm tổn thương người khác nữa 

Tâm thứ hai đó là bi tâm, bi tâm có nghĩa là bạn cảm nhận nỗi đau một cách dịu dàng và mạnh mẽ hơn , khi đã học cách duy trì nhận thức về đau khổ bạn sẽ bắt đầu quan sát những thay đổi cảm xúc bên trong và phản ứng của chính bạn, bạn nhìn thấy sự hoảng sợ , sự tổn thương và oán giận trong bạn , nhưng lúc này với một trái tim mở rộng nhất có thể bạn sẽ có sự thấu hiểu sâu sắc về nguyên nhân sâu xa của đau khổ , từ đó không nhìn vào nỗi đau khổ của những chúng sinh khác với sự xa lánh ngược lại có thể đồng cảm . Nền tảng của bi tâm đó là sự bình đẳng , đừng bao giờ lấy thái độ của bề trên , của người mạnh hơn mà thương hại những người đang gặp phải hoàn cảnh khó khăn . Bạn sẽ thấy khi phát triển bi tâm bạn có thể dễ dàng cảm nhận được tất cả nỗi đau , sự bất hạnh của những người khác, khi nhìn thấy những cảnh khổ nạn bạn cũng chẳng lập tức ngoảnh đầu đi , trong phạm vi có thể của bản thân bạn có thể cảm nhận được nỗi đau của người khác và đồng thời dang tay giúp đỡ 

Tiếp theo thứ ba - hỉ tâm nghĩa là biết ơn cuộc sống và hoàn cảnh cua bạn. Ở tây tạng bước đầu tiên trong giáo dục Phật giáo truyền thống đó là trân trọng và biết ơn một cách chân thành về mọi điều xảy ra với chính bản thân mình. Với một trái tim vui vẻ đến từ sự biết ơn, đến từ sự biết đủ nó sẽ cho phép bạn tự nhiên tập trung và trân trọng mọi việc mình đang làm 

Và cuối cùng đó là giả tâm, có nghĩa là đủ cởi mở để chấp nhận mọi thứ . Khi một người có thể nhìn xa vượt ra ngoài sự quen thuộc của những thứ thích và không thích , người ấy có thể đối xử với mọi chúng sinh một cách tự nhiên và bình đẳng , bao dung với tất cả mà không mang thành kiến, đây được gọi là tâm xả vô lượng

Tuy nhiên chúng ta cần lưu ý rằng mặc dù nội dung này nói về tâm từ bi hỷ xả một cách riêng biệt nhưng thực ra bốn tấm lòng vô lượng này không độc lập mà chúng bao bọc và hoà nhập lẫn nhau. Hãy nhớ một câu nói rằng quà tặng là hoa hồng để lại hương thơm đọng trên tay 

Phát Tâm Bồ Đề là để bạn có thể cho đi và cố gắng hết sức giúp đỡ người khác , để người nghèo thoát khỏi thiếu thốn, để người bệnh được chăm sóc, người vô minh được tỉnh giác và người bị khinh thường cảm thấy được tôn trọng. Bạn sẽ thấy khi bản thân từ bi và cho đi dễ dàng bạn càng không muốn bám víu vào bất cứ thứ gì và sẽ không ngừng tập trung vào chính mình để mà giúp đỡ người khác tốt hơn, càng giúp đỡ được người khác bạn lại càng vượt qua những giới hạn của bản thân, cuối cùng bạn sẽ hoàn toàn tỉnh thức thấy rõ vô ngã vô thường và nhân quả ứng biến . Đó là một chu kỳ hoa cứ tiếp nở khiến bạn ngày càng được soi sáng , đi đúng đường về , bạn sẽ ngạc nhiên trên mỗi bước đi của hành trình này hoa đã nở rộ , hoa nở bạn đã thấy Phật 

Vậy thì cuối cùng bạn nên bắt đầu từ bao giờ , trong bao lâu để thấy được hoa nở ?

PHẦN 3 : ĐỂ KHÔNG CÒN LÀ RÙA MÙ DƯỚI ĐÁY ĐẠI DƯƠNG

Có thể khi nhìn thấy câu này nhiều người sẽ đoán được thời điểm để bắt đầu hành động là ngay bây giờ, nhưng song song với suy nghĩ đó trong bạn còn có thể cất lên câu nói khác khiến bạn muốn phớt lờ muốn trì hoãn việc thực hành đó là thời gian vẫn còn dài , từ từ thực hiện cũng được 

Cơ hội để chúng ta có được một cơ thể vật lý thực sự là vô cùng thấp. triết lý phật giáo tin rằng trong luân hồi được thân người chỉ là một tia chớp thoáng qua , thân người khó mà có được nhưng nay chúng ta có được , pháp khó nghe thấy mà nay lại được nghe . Vậy thì hãy trân trọng thời gian để tu thân sống tốt cuộc đời này , chúng ta cần biết rằng mục đích tìm hiểu với đau khổ , vô thường , vô ngã và gieo trồng nhân tốt đẹp không phải là một trò chơi của trí tuệ . Nếu bạn chỉ coi những triết lý đó như là kho tàng tri thức trong tâm trí mà không thực hành ngay bây giờ , không trân trọng từng ngày để tu luyện trong một kiếp người ngắn ngủi thì cũng giống như là bệnh nhân coi đơn thuốc của bác sĩ như một món hàng mà không uống thuốc theo đơn để khỏi bệnh. Bạn sẽ không bao giờ có thể bình thản trước đau khổ , sẽ mãi như là rùa mù chìm trong đại dương của sự vô minh

Có một câu nói rằng : mọi người không thể dựa vào hiểu biết và kiến thức để mà trưởng thành, chúng ta chỉ có thể trưởng thành nhờ cảm thụ qua mỗi lần thực hành . Người khác có thể làm mọi việc cho bạn nhưng họ không thể thay bạn cảm nhận, người khác có thể dùng thuốc cho bạn nhưng không thể thay bạn khỏi bệnh . Vì thế đừng chỉ nghe , hãy thực hành ngay từ bây giờ 

LỜI KẾT : HÃY NGỪNG UỐNG NƯỚC MUỐI ĐỂ DỊU CƠN KHÁT 

Bởi tâm bạn bất an nên đã dành cả cuộc đời cố gắng xây dựng một bức tường giữa bản thân với thế giới bên ngoài, bức tường đó nhằm giúp bạn an lòng và cảm thấy an toàn trước mọi thay đổi của vô thường. Trên thực tế khát vọng này sẽ khiến bạn thất vọng hết lần này đến lần khác vì đó là một nghịch lý , nếu hạnh phúc đến từ bên ngoài thì sự vô thường của những thứ bên ngoài mà bạn theo đuổi cũng đầy bất an , sợ hãi và đau khổ , càng cố gắng chạy theo thì cũng không khác gì là uống nước muối để làm dịu cơn khát 

Hạnh phúc bình an lâu dài và đích thực không thể tìm thấy từ bên ngoài ! Hi vọng bài chia sẻ sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn một số triết lý cơ bản cũng là những điều cốt lõi nhất của đạo Phật để mà nhận ra rằng chỉ khi nhìn rõ bản chất của vạn vật và sự sống bạn mới thực sự trở thành người đèo lái cuộc đời của mình . Triết lý của đức Phật đối với ý nghĩa đích thực của cuộc đời giống như ngọn đèn trong đêm dài soi sáng con đường giải thoát cho vô số lữ khách trong đó có cả tôi và bạn . Do kiêu ngạo , bối rối , bướng bỉnh và sợ hãi chúng ta đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội cho đến tận ngày hôm nay , dù chúng ta chưa biết trân trọng nhưng có những người cầm ngọn đèn trí huệ của đức phật chờ đợi trong đêm dài vô tận soi đường cho bạn bước tiếp như thầy Thích Nhất Hạnh và rất nhiều vị thiền sư , đạo sư, họ nói với bạn rằng : " Nếu chúng ta thực sự hiểu được vô thường , vô ngã , luật nhân quả và nếu chúng ta luôn tỉnh thức khỏi chấp ngã , gieo nhân tốt, phát tâm bồ đề , thì cuộc đời của bạn sẽ là một hành trình hết sức duyên dáng , khi bạn bước đi hoa sẽ nở"