BUDDHA - CHÁNH KIẾN

 CHÁNH KIẾN - CON ĐƯỜNG BƯỚC VÀO TỈNH THỨC

Ở đời sống vật chất , con người đang chìm mình trong nỗi lo âu , chúng ta không thể cạnh tranh về công nghệ , không thể đánh bại những người có trí tuệ và tài năng đặc biệt . Những gì kiếm được cũng không thể thoải mãn khao khát của bản thân , việc biến đổi khí hậu , sự lây lan của dịch bệnh , ô nhiễm chất thải hóa học , chiến tranh , khủng hoảng kinh tế , và nhiều vấn đề khác cũng khiến cho chúng ta bi quan về cuộc sống này 

Ở mặt tinh thần , chúng ta thiếu mặt thông tuệ , đủ đề lựa chọn một niềm tin tín ngưỡng phù hợp làm nền tảng cho bản thân . Chúng ta khó phân biệt được đâu là chánh , đâu là tà , đâu là tu tập , đâu là mê tín , do đó rất nhiều người , hoặc là tránh xa việc nâng cao đời sống tâm linh , hoặc là coi việc theo đạo Phật là thực hiện những hình thức như đốt nhang , cúng dường hoặc tham gia các buổi Phật , đóng góp tiền từ thiện , và tin rằng mình là người đang hạnh tu bố thí . Thế nhưng rốt cuộc nhìn lại bọn họ vẫn sống trong đau khổ , và lo âu hằng ngày , vậy những người như thế có phải là Phật Tử không ? 

Tại sao chúng ta vẫn mắc kẹt trong những rắc rối của cuộc sống , trái tim của chúng ta vẫn chưa thật sự bình yên an nhiên và tự tại . Nếu bạn còn những hoang mang này , cuốn sách ngày hôm nay sẽ giúp bạn tìm ra câu trả lời 

Mục đích viết cuốn sách này không phải là để thuyết phục bạn , mà là chỉ ra những triết lý độc đáo và quan trọng nhất của Phật Giáo

Dù bạn có quan tâm đến việc giác ngộ thành Phật hay không , miễn là bạn sẵn lòng đọc , sẵn lòng lắng nghe và suy ngẫm , chắc chắn sẽ thu được lợi ích từ đó . Và chỉ cần bạn muốn bạn có thể dựa vào trí tuệ của Phật giáo để thay đổi tư duy , tạo cho mình một cánh cửa cơ hội mới , nâng cao bản thân và chuyển biến vận mệnh

1. HIỂU RÕ VỀ 2 TỪ VÔ THƯỜNG

2. GIẢI THOÁT BẢN THÂN KHỎI HÀNG NGÀN PHIỀN NÃO

3. BUÔNG BỎ BẢN NGÃ

4. BƯỚC CHÂN VÀO CON ĐƯỜNG TỈNH GIÁC

Chỉ cần trong lòng bạn còn nỗi bất an , thì nhất định sẽ có niềm tin tín ngưỡng chỉ lối dẫn đường

PHẦN 1 : THẾ NÀO MỐI LÀ MỘT PHẬT TỬ THẬT SỰ - NHƯ NÀO MỚI CÓ THỂ SỐNG MỘT CUỘC ĐỜI TỐT ĐẸP ? 

Phật giáo không đồng nghĩa với xuất gia , ăn chay , niệm kinh , sám hối trước Phật . Mặc dù Phật giáo được truyền bá thông qua hình thức tôn giáo , nhưng đó không phải là tín ngưỡng mê tín , bản chất của Phật giáo nằm trong quan điểm Đức Phật 

Ngay từ đầu , Đức Phật đã truyền đạt đến chúng ta 4 chữ chân lý như sau : 

Thứ 1 : Tất cả đều là vô thường 

Thứ 2 : Mọi cảm xúc đều là khổ 

Thứ 3 : Tất cả đều là không 

Thứ 4 : Niết Bàn tịch lặng 

Bốn chân lý này chính là Tứ Pháp Ấn, khái niệm nền tảng trong Phật Giáo 

ẤN ở đây là mang ý nghĩa là dấu ấn xác định tính chân thực , trong đó không có bất kỳ nội dung đạo đức hoặc nghi thức tôn giáo nào , cũng không đề cập đến hành vi thiện ác nào mà quan điểm của Tứ Pháp Ấn là những chân lý thực tế được phát hiện dựa vào trí huệ . Nếu một người chấp nhận và tin tưởng 4 chân lý này , người đó chính là Phật Tử . Ngược lại cho dù bạn có cố gắng khoác lên mình bất kỳ hình thức bên ngoài nào , nhưng nếu từ bên trong bạn vẫn không hiểu được chân lý của Tứ Pháp Ấn thì mãi mãi không thể là một Phật Tử 

Bạn sẽ thấy giá trị cốt lõi nhất , đó chính là khai thông trí huệ . Chánh kiến là Tâm của Trí Huệ , có được chánh kiến có thể khai mở trí huệ vốn có của mình . Chánh kiến đơn giản được hiểu là cách bạn nhìn nhận thế giới chính xác và logic trong quan điểm của bạn về thế giới là gì . Chánh kiến thuộc về bát chánh đạo , bát chánh đạo bao gồm chánh kiến , chánh tư duy , chánh ngữ , chánh nghiệp , chánh mạng , chánh tinh tấn , chánh niệm và chánh định , tám con đường phương pháp tu tập đạt được niết bàn và đến phật quả . 

Bốn chân lý của tứ pháp ấn có một siêu logic hoàn chỉnh mà không thể bị tách rời , khi thực sự hiểu được nó , chắc chắn vận mệnh của bạn sẽ có chuyển biến lớn lao . 

PHẦN 2 : TẤT CẢ ĐỀU LÀ VÔ THƯỜNG 

Trước hết , để hiểu sâu về khái niệm vô thường , chúng ta cần phải quay lại đầu nguồn câu chuyện về đức Phật 

Đức Phật không phải vị thần thánh nào cả , ngài là một người phàm , là một vị thái tử có đủ điều kiện từ xuất thân đến ngoại hình , tính cách , sức mạnh để kế thừa ngôi vị trong tương lai . Thế nhưng khi vừa mới chào đời , có một thầy bói tiên đoán rằng , trong tương lai thái tử ắt có thành tựu lớn , nhưng sẽ đi tu và không ở lại quê nhà . Thế là với nỗi lo sợ Thái Tử sẽ xuất gia , Quốc Vương đã yêu cầu tất cả mọi người ngay từ nhỏ đã đối xử thật tốt với Thái Tử , không để Thái Tử nhìn thấy những điều tồi tệ trên thế giới và khiến Thái Tử cảm thấy rằng cuộc sống này thật tươi đẹp . Trong một môi trường được hưởng thụ những gì tốt nhất trên đời như vậy , Thái Tử đã kết hôn và có một đứa con . Bằng suy nghĩ , trái tim của một người sẽ trở nên mềm yếu khi người đó có gia đình , con cái ấm cúng , nhưng rồi một lần nọ vì không muốn ở mãi trong cung điện , Thái Tử đã xuất cung và nhìn thấy một ông lão ăn xin đang khom lưng run rẩy , thế là Thái Tử bằng hỏi những người tuỳ tùng bên cạnh " Người này là ai ? Và tại sao lại như thế này ? " Người tùy tùng bằng đáp " Đây là một ông lão " . Sao ông già có thể đáng thương như vậy ? Xấu xí như vậy ? Đau đớn như vậy ? Thái Tử lại hỏi tiếp " Ta sẽ già đi trong tương lai ư ? Người tùy tùng nói rằng " Ngài cũng sẽ già đi ? Rồi cha ta cũng già ư ? Con trai ta thì sao ? Họ cũng sẽ già đi... Thái Tử nói " thôi không chơi nữa , về thôi , về nhà thôi !

Ngày thứ 2 , thái tử một lần nữa , lần này ngài đi về một hướng khác , gặp một người bị bệnh đang nằm đo rên rỉ và nôn , vì cũng chưa thấy một người như thế này bao giờ , ngài lại hỏi : " Người này làm sao thế ? Người này không già nhưng bị làm sao vậy ? Người tùy tùng liền nói : Người này là bệnh nhân . Bệnh nhân là gì ? Có nghĩa là cơ thể người này đang mắc bệnh ? Vậy ta có bị bệnh không ? Xin lỗi Thái Tử nhưng ngài cũng sẽ bị bệnh . Nghe xong câu trả lời , tâm trí Thái Tử như thể vừa bị đổ vỡ . Lần này Thái Tử về nhà , 2 ngày sau mới ra ngoài 

Khi ra khỏi cung thì thấy một người đang than khóc, khiêng một người chết xuống sông . Thái Tử hỏi " Tại sao người đó không cử động ? Và khuôn mặt người ấy trông rất đáng sợ ? Người này là ai ? " Người tùy tùng bên cạnh nói rằng " Đó là một người đã chết " Điều này khiến Thái Tử sợ hãi , Thái Tử nói " Sau này ta sẽ chết sao ? " Ngài sẽ chết , mọi người đều sẽ chết . Con ta cũng sẽ chết ư ? Vâng , con ngài cũng sẽ chết .Thái Tử lâm vào trầm tư sau khi về nhà , trong lòng vẫn luôn suy nghĩ làm sao có thể khiến cho người thân không chết , làm sao có thể tránh khỏi nỗi đau sinh lão bệnh tử . 

Trong mắt của không ít người hiện đại , có người đã nghĩ , thật buồn cười khi Thái Tử hỏi một câu như vậy ? Nhưng chúng ta hãy nghĩ mà xem , những câu hỏi của chúng ta hàng ngày thường là gì ? Mình lần này có thể thăng chức không ? Thương vụ lần này có thể kiếm một khoản lớn không ? Bao giờ trúng được xổ số ? Sau khi chết mộ tôi sẽ ở đâu ? Hãy ngẫm nghĩ về chúng

Trên thực tế , những câu hỏi mà ta lo lắng hàng ngày , còn ngây thơ hơn những câu hỏi của Thái Tử nhiều . Ngược lại , vấn đề mà Thái Tử đặt ra mới là điều mà chúng ta nên phải liên tục suy ngẫm . Nhưng mà sự thực là con người trong xã hội hiện đại , đã đối phó với áp lực sinh lão bệnh tử như thế nào ? 

Phương pháp của chúng ta không khác gì việc dùng một chiếc lục lạc để dụ trẻ tạm ngừng khóc , quay chiếc lục lạc để thu hút sự chú ý của đứa trẻ , khiến nó bỏ qua sự chú ý mà lẽ ra nó cần phải chú ý . Chúng ta không khác gì lũ trẻ đang bị đánh lừa bởi lục lạc là mấy . Luôn trốn tránh vấn đề , chúng ta không bao giờ nghiêm túc nghĩ về vấn đề sinh lão bệnh tử , tưởng rằng còn rất lâu mới chết nên không ngừng kiếm tiền để giàu sang , đuề huề hơn . Hi vọng như vậy sẽ trốn thoát khỏi sự đau khổ của sinh lão bệnh tử mang lại . Tuy nhiên lại càng ngày sống trong đau khổ , mê mụi hơn

Nhưng Thái Tử đã không làm như thế , sau khi trở về cung , ngài đã nghĩ đến vấn đề này mỗi ngày , và tự hỏi làm thế nào để giải quyết được chúng và rồi Thái Tử đã quyết định tu hành 

Một đêm nọ , nhân lúc mọi người trong cung đều ngủ say, Ngài đã rời đi , buông bỏ cuộc sống nhung lụa để tu hành , ngài đã tìm một nơi và trải cỏ cát tường để làm nệm rơm  , ngài ngồi đó mà không mượn bất kỳ trợ lực từ bênh ngoài , mong giác ngộ để giải thoát khỏi sinh tử . Đây là khái quát toàn bộ câu chuyện Đức Phật xuất gia , có thể nhiều người trong chúng ta đã nghe câu chuyện này nhiều lần , nhưng điều cốt yếu chúng ta cần phải biết rằng động lực xuất gia của đức Phật là giúp con người giải thoát khỏi áp lực của cuộc sống sinh lão bệnh tử

Trong hành trình tu hành, Đức Phật đã dùng nhiều phương pháp . Nhưng lúc đầu phương pháp tu luyện khổ hạnh không giúp cho ngài đạt được giác ngộ , sau đó ngài bắt đầu nhận đồ từ người khác , sữa dê , tắm rửa sạch sẽ , ngồi thiền định dưới gốc cây bồ đề và cuối cùng dắc đạo 

Vậy rốt cuộc đức Phật đã phát hiện ra điều gì ? Trong khoảnh khắc đức Phật chứng ngộ , đêm đó Ngài nhận ra rằng , đây không phải chỉ là trải nghiệm của con người mà là của vạn vật , cả thế giới này và toàn vũ trụ , vạn vật đều phụ thuộc lẫn nhau , không có gì trên đời có thể tồn tại độc lập , chúng được cấu thành bởi các nguyên nhân kết quả . Nếu bất kỳ yếu tố nào trong đó bị loại bỏ thì điều này sẽ không trở thành vĩnh viễn , vì vậy mọi thứ đều sẽ thay đổi . Đức Phật đặt tên cho phát hiện này là Vô Thường

Vô Thường không như nhiều người nghĩ , là ai rồi cũng sẽ chết mà chính xác vô thường có nghĩa là biến đổi . Tất cả mọi thứ trên đời này đều biến đổi , tuy nhiên nhiều người trong chúng ta luôn chống lại sự biến đổi đó , hầu hết mọi người chỉ chấp nhận mặt tốt của vô thường , không thích mặt xấu của nó . Ví dụ hiện tại bạn đau dạ dày , bạn hi vọng một ngày nào đó mình sẽ không đau nữa , nếu như không có vô thường , không có sự biến đổi , dạ dày đang đau sẽ không thể thay đổi và bạn sẽ không thể hết đau , nên khi dạ dày chuyển biến tốt , bạn thích sự vô thường này . Nhưng bạn lại ghét sự vô thường gì ? Bạn ghét các nếp nhăn xuất hiện trên mặt mình , bạn sợ những người thân rời xa bạn , bạn sợ những một ngày nào đó mình sẽ chết đi 

Nguồn gốc của tất cả mọi lo âu đều xuất phát từ sự chống đối với vô thường , chúng ta cần phải có chánh kiến để hiểu ra được chân lý của đức Phật truyền đạt rằng " Không có sức mạnh toàn năng nào có thể đảo ngược con đường của cái chết . Khi hiểu được điều này , chúng ta sẽ không bi mắc kẹt trong kỳ vọng . Không kỳ vọng mù quáng thì không vọng tưởng . Khi hiểu được vạn vật vô thường , thì bạn sẽ ngừng cố chấp . Không cố chấp thì sẽ không lo được mất . Lúc này , chúng ta mới thật sự sống trọn vẹn"

Đức Phật đã thật sự thoát được áp lực của cái chết vì ngài biết rằng cái gọi là cái chết chỉ là một quá trình thay đổi , một quá trình tan rã của các nhân duyên , nguyên nhân và điều kiện . Vì vậy trong Phật Giáo sinh tử có nghĩa là sống là tập hợp và chết là phân tán . Khi một cái gì đó kết hợp với nhau đó là quá trình sinh , khi những thứ này tiêu tan đó là quá trình tử . 

Phương sinh phương tử, phương tử phương sinh có nghĩa là vừa sinh ra đã chết , vừa chết là sinh ra . Mọi thứ trên thế giới đều không ngừng kết hợp và tan rã , tan rã rồi kết hợp . Thế nhưng trong cuộc sống của con người chúng ta , việc thời gian có thể dài hơn một chút so với các sinh vật khác . Cuộc đời của một người có thể kéo dài hàng chục năm nên chúng ta cảm thấy rằng , sự sống phải luôn được duy trì trong trạng thái sống lâu , sống tốt , sống khỏe hơn . Chính vì kỳ vọng này , nên chúng ta chống lại sự thay đổi , nhưng khi càng chống lại sự vô thường thì trong lòng càng lo lắng và đau khổ . Lúc này có người sẽ nói rằng , làm sao mà tôi có thể sống khi không hi vọng vào một cuộc sống tốt hơn, đâu ai muốn mình chết sớm , hi vọng không phải là điều tốt sao , nó đem lại niềm tin, hướng đến những điều tích cực 

Chỉ cần trong lòng còn hi vọng , còn có một khát khao nào đó , đằng sau niềm kì vọng vẫn sẽ luôn tồn tại một nỗi sợ nào đó . Nỗi sợ căn nguyên nhất , đó là sợ chết rồi kéo theo đó là sợ mất mát , sợ không no đủ , sợ thất bại .... 

Nhưng không phải là Phật Giáo khuyên bạn hãy thôi ngừng cố gắng đi mà phải hãy biết chăm chỉ làm tốt những việc trong tầm tay , thực hiện những điều bạn thích xuất phát từ tình yêu chân thật , và từ đó đem lại giá trị . Quan trọng là trong quá trình này hãy chấp nhận sự vô thường rằng tất cả sẽ thay đổi , rằng vô thường sẽ mang lại tính không ổn định của thế giới này và ngay cả trong cuộc sống của chính bạn , chỉ khi đó bạn mới có thể sống bình thản và an nhiên 

Ở đây tác giả nói rằng , vô thường là tin tốt , chúng ta có thể ôm lấy vô thường , chỉ với vô thường thì sự thay đổi mới xảy ra và đau khổ mới có thể dần dần được chuyển hóa . Khi bạn có thể biết rằng , không cần có quá nhiều kỳ vọng , bạn có thể sống hài hòa với từng khoảnh khắc, điều này cần phải kết hợp với khái niệm chánh niệm .Tập trung với mọi khoảnh khắc ở hiện tại để không bị ám ảnh bởi việc kiểm soát tương lai và quá khứ của bản thân . Tất cả đều là Vô Thường

PHẦN 3 : MỌI CẢM XÚC ĐỀU LÀ KHỔ 

Chân lý thứ 2 của tứ pháp ấn là vấn đề của cảm xúc và đau khổ . Tại sao đức Phật lại nói cảm xúc là đau khổ ? Nguyên nhân gốc rể của nó nằm ở chỗ tự ngã không tồn tại .

Tự ngã là gì ? Tự ngã là một từ Hán Việt , nói một cách thông thường có nghĩa là tôi . bản thân mình . Chúng ta nhìn thấy thân thể của mình , hiểu ý tưởng của chính mình , thực hiện hành vi của mình nên tạo ra khái niệm cái tôi . Khi nhìn thấy sắc thọ tưởng hành thức của bản thân, chúng ta tin rằng bản thân là một cá thể riêng biệt và rõ ràng là bản thân tôi có thật . Nhưng Đức Phật đã phát hiện ra rằng không có một thực thể tồn tại độc lập nào được tìm thấy ở trong hay ngoài cơ thể đủ để được gọi là tự ngã. Tất cả đều là sự ảo tưởng của chúng ta , để rồi chúng ta quá cố chấp vào cái tôi , bám víu vào nó , xem nó là quan trọng nhất và tìm cách bảo vệ nó . Nhưng đây lại là nguồn gốc dẫn đến vô minh 

Đức Phật phát hiện ra rằng " Không có tự ngã , Không có cái ác, Chỉ có Vô Minh " Vô Minh không phải là sự ngu dốt , nó cũng không phải là tội lỗi , vô minh đơn giản là không biết sự thật hoặc hiểu sai sự thật , hay hiểu không đầy đủ . Tất cả những hình thức thiếu hiểu biết này , sẽ dẫn đến hiểu lầm và đánh giá sai , đánh giá quá cao hoặc đánh giá quá thấp , chính những nhận biết sai lệch này , sinh ra những cảm xúc khác nhau , từ đó khiến loài người rơi vào bể khổ . 

Nhưng sẽ có người lập luận rằng , không phải tất cả mọi cảm xúc đều là đau khổ , chẳng hạn như tình yêu , niềm vui , sự sáng tạo , sự tận tụy, mãn nguyện , thoải mái .... Tuy nhiên , đối với đức Phật , bất cứ điều gì không chắc chắn và không thể đoán trước được đều là đau khổ . Ví dụ tình yêu có thể mang lại cho bạn niềm vui , sự thoải mãn , nhưng nó không tự xuất hiện vì nó cần ít nhất một đối tượng từ bên ngoài , do đó bạn không thể tự kiểm soát nó luôn luôn bị ràng buộc . Không được yêu là đau , nhìn thấy tình yêu ra đi là đau , lo lắng mất đi tình yêu cũng là đau khổ . Nếu bạn yêu ai đó quá mức, đối tượng đó cũng có khả năng làm tổn thương bạn và cần chú ý là khi một người càng ý thức về bản thân , anh ta sẽ càng phóng đại cảm xúc của chính mình 

Ví dụ : khi bạn nhìn thấy một người khác đang bị thất tình , thì bạn cảm thấy không sao . Nhưng nếu điều đó xảy ra ở chính bạn thì đó là một nỗi đau mà bạn cảm thấy đó là nỗi đau tột độ. Sau cảm xúc đau đớn này , sẽ luôn có những câu hỏi đó là tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi , tại sao người đó lại lừa dối tôi , tại sao tôi yêu người đó như thế mà người đó lại rời bỏ tôi . Đó là bởi vì bạn luôn coi cái tôi của mình là to lớn , là quan trọng nhất . Nhưng cái tôi nó không hề tồn tại , tất cả nó đều là ảo tưởng của bạn mà thôi 

Thứ hai , vì để bảo vệ và ái luyến cái tôi tự ngã mọi hành vi của con người ở trong đời , đều xoay quanh việc tìm kiếm cảm xúc là niềm vui . Nhưng niềm vui là một khái niệm tương đối và có thể thay đổi do các yếu tố bên ngoài . Mỗi một người chúng ta đều có định nghĩa về niềm vui và đau khổ khác nhau . Mọi người cố gắng nhiều cách để tìm kiếm hạnh phúc và giải quyết đau khổ nhưng mỗi một lần tìm kiếm cũng đồng nghĩa với một nỗi đau khổ tương ứng sẽ xảy ra . Tất cả hành vi để tìm kiếm niềm vui của chúng ta đều mang tính chất đau khổ , nhưng càng muốn lấp đầy bản thân thì càng không thể tích lũy thực sự, giống như việc dùng rổ tre múc nước , chỉ có thể về tay không . Tài sản , danh tiếng , địa vị, thành tích , người thân, thậm chí là sắc đẹp , trí tuệ và tất cả mọi thứ . Mọi kết quả thu được do hành vi kể cả là điều tốt đẹp đều không thể bền vững , bởi vì tất cả những thứ này là tạm thời sở hữu , chính sự việc này nó đã là khổ . 

Đó là lý do đức Phật nói rằng : " Nguồn gốc của đau khổ chính là cảm xúc , hay cách nói khác : mọi cảm xúc là đau khổ " . Vậy chúng ta phải làm như thế nào ? Đức Phật chỉ ra đó là tỉnh thức , tỉnh giác nhận thức . Tỉnh thức để bạn có thể hiểu sâu sắc bản chất của sự vật khi bạn nhận ra rằng tự ngã mà bạn luôn bám víu cố chấp vào đó không tồn tại thì sự vô minh trong bạn sẽ giảm bớt , từ đó đau khổ sẽ giảm theo . Tỉnh thức để học cách nhận biết , để ý và kiểm tra cảm xúc của mình và cố gắng tìm ra nguồn gốc của chúng , bạn sẽ thấy chúng bắt nguồn từ sự hiểu lầm của vô minh . Tỉnh thức để bạn không đắm chìm trong niềm vui của vô minh , niềm vui của vô minh là gì ? 

Ví dụ : có ai đó khi nghe xong những triết lý này có thể nói , triết lý nghe thì biết thế nhưng tôi không quan tâm nhiều , tôi thấy bản thân vui là được , kiếm được nhiều tiền rất tuyệt , ăn sơn hào hải vị , diện thời trang khí chất sang trọng chẳng lẽ là không tốt . Đây chính là niềm vui vô minh .

" Niềm vui của sự vô minh không khác gì hơn là việc liên tục đánh giá quá cao các khả năng mang lại lợi ích cho bản thân và đánh giá quá thấp các chướng ngại cho mình " 

Chỉ cần bạn nghĩ rằng tôi đang ở trong tình trạng tốt , mình rất vui vì điều đó , bạn sẽ không bao giờ biết được điều tồi tệ thực sự . Chúng ta luôn chọn lọc trong việc đón nhận niềm vui trong cuộc sống của mình , chính điều này đã khiến cho cuộc sống của chúng ta trốn tránh sự khảo nghiệm của sinh lão bệnh tử mà chống đối lại vô thường 

Sau đó cũng có nhiều người lại nói rằng , nếu bạn cứ học theo mấy triết lý này , cuộc sống của bạn chẳng phải là rất nhàm chán sao ? 

Đức Phật sau khi nhận ra được điều này , không hề buồn chán mà còn vui vẻ hơn , niềm hạnh phúc mà ngài có được không phải là vượt qua nỗi đau hay là niềm vui như chúng ta đơn giản vẫn nghĩ mà đó là một loại hạnh phúc lớn lao . Để diễn tả niềm vui này , có một thuật ngữ của Phật Giáo gọi là Đại Lạc , đó là niềm vui của sự tỉnh giác nhận thức , chứ không phải là những niềm vui tạm thời đến từ bên ngoài 

Niềm vui của tỉnh giác nhận thức là gì ? Đó là khi bạn nhận thức được bản chất và nguyên tắc của những điều này , nó không ngăn cản bạn thưởng thức cuộc sống ngược lại khi có thể hiểu được những thăng trầm chua ngọt đắng cay tạm thời và sự vô thường , bạn sẽ dễ dàng làm cho cuộc sống của mình viên mãn hơn 

Bạn có để ý không , tại sao những người đạt được giác ngộ , hay những người có trình độ tu tập tương đối cao luôn nhìn thế giới với một chút hài hước , nụ cười luôn nở trên môi . Bởi vì họ đang ở trong niềm hạnh phúc của tỉnh giác nhận thức

PHẦN 4 : TẤT CẢ ĐỀU LÀ KHÔNG 

Đức Phật đã hiểu được Tánh Không của sự tồn tại , ngài nhận ra rằng , tất cả những gì chúng ta nhìn , nghe , cảm nhận , nghĩ và biết hoàn toàn mang Tánh Không . Vậy Tánh Không là gì ? 

Vạn vật đều do nhân duyên hợp thành thì sẽ sinh , nhân sinh tiêu tan thì sẽ diệt . Tánh Không có nghĩa là vạn vật không có tự tính , chứ không phải là không tồn tại .

Ví dụ : chiếc ghế bạn đang ngồi nó có tánh không , không phải là nó không tồn tại mà sự có mặt của nó là do nhiều yếu tố kết hợp mà nên , bao gồm có nhu cầu của chúng ta , kể cả vật liệu sắt đinh gỗ và cả người làm ra nó ... Đây là kết quả của sự kết hợp của nhân và duyên . Nếu có vấn đề ở bất kỳ nhân duyên nào ở đây , ví dụ chúng ta không cần nó nữa , hoặc cái đinh hay gỗ bị hỏng rồi chân ghế bị gãy thì nó sẽ không còn nữa . 

Tất cả đều có tánh không . Nhưng tại sao con người chúng ta lại cho rằng vạn vật có tính chân thực , bởi chúng ta luôn hiểu thế giới bằng thói quen của cá nhân và tập thể . Ta đã gắn kết , gắn mác lên mọi sự tính chân thực . Cái thói quen này nó mạnh mẽ như thế nào , mạnh mẽ đến mức mà khiến cho chúng ta không hề quan tâm đến Tánh Không , vì thế mà hầu hết mọi người không ai muốn theo đuổi sự giác ngộ giống như đức Phật 

Vậy " Nếu mọi vậy đều mang Tánh Không , thì cuộc đời này là gì ? " Đức Phật xem trải nghiệm của chúng ta trong thế giới này như một giấc mơ . Chính vì thói quen của chúng ta đã gắn bó với thế giới ảo tưởng này , và cho rằng nó tồn tại thật sự nên từ đó mới rơi vào vòng lặp đau khổ , lo âu bất tận , nó giống như một cái kén không thể nào thoát ra 

Tuy nhiên , chỉ cần hiểu được rằng , tất cả đều là tưởng tượng , chúng ta đều có thể tự giải thoát mình . Vậy làm sao để tự giải thoát khỏi ảo tưởng ? Hãy ngẫm nghĩ một chút , bạn có từng nói chuyện với người già không ? Có rất nhiều người lớn tuổi thường ví von cuộc đời như một giấc mơ , trong đời họ đã từng trải qua những điều vô cùng đau đớn , có những lần cố chấp không buông bỏ ai đó hay việc gì đó , nhưng giờ nhìn lại thì mọi việc nó đều nhẹ bửng như một giấc mơ 

Giây phút nhận ra cuộc đời là mơ , chính là lúc ta nhận thức được tánh không đang tồn tại . Chính vì thế đừng phải đợi những năm tháng cuối đời mới ngẫm nghĩ về tánh không . Ngay từ bây giờ , nếu có thể tỉnh thức , bạn có thể dần dần rút lui khỏi thế giới duyên khởi này mà không cố chấp vào những mối quan hệ và có thể hòa hợp hơn với những người xung quanh .

Chúng ta sẽ không còn ám ảnh với những điều như là công việc phải đạt được thu nhập cao , người yêu phải thương mình suốt đời , bạn bè phải đối xử chân thành , con cái lớn lên phải thành người như thế nào . Khi dần dần hiểu được tánh không và thoát khỏi gông cuồng của ảo tưởng bạn sẽ nhìn rõ ràng đủ thứ lo lắng và sợ hãi của con người trong xã hội này , lúc đó bạn sẽ không còn thờ ơ nữa mà sẽ từ bi hơn và có thể sẵn sàng giúp đỡ mọi người bằng một cách sáng suốt 

Ở đây còn một khái niệm về nghiệp , chúng ta thường hiểu rằng nghiệp là sự báo ứng cho một hệ thống đạo đức nên có nghiệp ác và nghiệp lành . Tuy nhiên , nghiệp chỉ là một nguyên tắc nhân quả không nên lẫn lộn về đạo đức hay luân lý . Nghiệp không có thiện ác . Đức Phật cũng không có đặt ra một tiêu chuẩn cơ bản về điều gì là tiêu cực và điều gì là tích cực trong nghiệp . Bất kỳ động cơ hoặc hành động nào đẩy chúng ta ra xa , mọi thứ là vô thường , tức là chống đối lại vô thường sẽ có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực được gọi là nghiệp ác , còn bất cứ hành động nào dẫn chúng ta đến gần mọi cảm xúc đều là đau khổ , tức là ta chấp nhận mọi thứ diễn ra mà chú ý quan sát được cảm xúc và không bị cái tôi làm chủ khiến bản thân vô minh thì có thể tạo ra kết quả tích cực được gọi là nghiệp lành 

Đức Phật đã giác ngộ Tánh Không mà không phân biệt tốt xấu ác lành đối với mọi sự vật , không phân biệt giá trị của tấm nệm cỏ bình thường dưới gốc cây bồ đề với tấm nệm trong cung điện . Giá trị của nệm lụa chỉ là do lòng tham và khao khát của con người tạo ra . 

Vậy sau khi hiểu được Tánh Không , điều quan trọng nữa là chúng ta không để bản thân phụ thuộc vào những thứ làm cho chúng ta thoải mái hoặc quen thuộc . Nếu chúng ta có can đảm vượt lên trên thế tục, không bị giới hạn bởi logic thói quen , chúng ta sẽ hiểu rằng Tánh Không trong đời là một thứ đơn thuần mà rất buồn cười mà thôi . Lúc đó bạn sẽ thực sự thấy nhẹ nhàng với mọi chuyện trong đời 

PHẦN 5 : NIẾT BÀN TỊCH LẶNG 

Chân lý cuối cùng là chân lý khó mà lĩnh hội nhất , gọi là Niết Bàn Tịch Lặng .Bạn cần phải tỉnh thức ở 3 chân lý trước mới có thể hiểu được chân lý này . 

Hầu hết mọi người tin rằng thành tựu cuối cùng của con đường tâm linh là xảy ra vào lúc cuối đời . Trạng thái giác ngộ hoàn toàn chỉ có thể trải nghiệm sau khi chết . Nhiều người lầm tưởng rằng , khi đó sẽ đạt được một trạng thái gọi là Niết Bàn . Và đây là lúc người ta có thể đến miền cực lạc , tức là hoàn toàn hạnh phúc . 

Nhưng đối với Đức Phật không phải như vậy , mục đích của Ngài không phải là hạnh phúc, con đường đi đến cuối cùng của Ngài không dẫn đến hạnh phúc , nói đúng hơn nó là con đường trực tiếp đưa đến sự giải thoát khỏi khổ đau , khỏi những vọng tưởng và ảo tưởng . Do đó niết bàn không phải là hạnh phúc cũng không phải là không hạnh phúc , nó vượt qua mọi khái niệm nhị nguyên . Niết Bàn Tịch Lặng đó là một trạng thái hoàn toàn thanh nhẹ, hoàn toàn nhẹ nhõm , nhiều Phật Tử còn có phép ẩn dụ đó là Niết Bàn trái ngược với Luân Hồi . Tỉnh giấc mơ là Niết Bàn , còn vẫn ở trong mơ thì vẫn ở vòng luân hồi 

Đức Phật nhấn mạnh với những người đi theo Phật rằng : " Nếu muốn thực sự thoát khỏi luân hồi , nhưng đời này hay đời sau chỉ kiếm tìm an lạc và hạnh phúc thì hoàn toàn vô ích " . Có nghĩa là Ngài đang nhấn mạnh con đường tu tập của một người nên là làm thế nào để thực sự tỉnh giấc khỏi ảo tưởng 

Đối với Đức Phật , nơi an nghỉ cuối cùng , cho dù là Thiên Đường hay Niết Bàn thì cũng không phải là một nơi chốn mà là giải thoát khỏi sự mê mờ của vô minh 

Nếu bạn bắt buộc phải tìm vị trí thực tế để đạt được Niết Bàn , đó có thể là nơi bạn đang ngồi ngay bây giờ , đối với Ngài đó là dưới gốc cây bồ đề ở Ấn Độ . Sự tự do mà Ngài nói đến là Niết Bàn siêu thoát , là một khái niệm vượt thời gian và không gian , nó có thể đạt được trong đời này nhờ dũng khí , trí tuệ , sự tinh tấn của một người , và không ai là không có tiềm năng này bao gồm tất cả các chúng sinh 

ĐỐI MẶT CHÍNH MÌNH , ĐỂ ĐẶT CHÂN VÀO CON ĐƯỜNG TỈNH THỨC